Als je 16 of 17 jaar bent, mag je bijna elk soort werk doen. Maar geen gevaarlijk werk. Je mag bijvoorbeeld niet werken met gevaarlijke stoffen. Bovendien mag het werk je niet verhinderen om naar school te gaan. Er zijn ook risicovolle werkzaamheden die je wel mag uitvoeren, maar dan alleen onder deskundig toezicht. Werkgevers moeten aan de eisen van de Arbowet voldoen.
Eisen aan werkgevers bij risicovol werk jongeren 16 en 17 jaar
Laat je werkgever je als 16 of 17 jarige werk doen waaraan gevaar is verbonden? Dan moet hij aan bepaalde voorwaarden voldoen.
De belangrijkste eisen zijn:
- Het moet veilig zijn op de werkplaats. Ook arbeidsmiddelen zoals gereedschappen en machines moeten veilig zijn. De werkgever neemt hiervoor maatregelen die voldoen aan de eisen van de Arbowet.
- Er is afdoende en deskundig toezicht om gevaar voor de jongere te voorkomen. Dit kan alleen als de toezichthouder zelf goed bekend is met het werk. Kan de werkgever niet zorgen voor afdoende en deskundig toezicht? Dan mogen jongeren van 16 en 17 jaar geen werk doen waaraan risico’s kleven.
- De toezichthouder houdt in de gaten of de jongere het werk goed doet. En of de jongere geen gevaar loopt en geen gevaarlijke situaties veroorzaakt.
- De werkgever inventariseert of het werk risico’s voor 16- en 17-jarigen inhoudt. Hij gaat na of en welke maatregelen nodig zijn. En of het werk met deze maatregelen is toegestaan. Lees meer over inventarisatie en evaluatie van risico’s (ri&e).
Werkzaamheden alleen onder afdoende en deskundig toezicht
Als je 16 of 17 jaar bent, mag je het volgende werk doen als er afdoende en deskundig toezicht is:
- werken in een omgeving waar gevaar voor instorting bestaat;
- werken aan of in de buurt van hoogspanningsleidingen;
- werken met stoffen die kunnen ontploffen, irriterend of bijtend zijn;
- werken met stoffen waarvan op de verpakking staat dat de stof schadelijk is, met de toevoeging ‘onherstelbare effecten niet uitgesloten’;
- werken met persgassen, onder druk vloeibaar gemaakte gassen en opgeloste gassen;
- werken aan of met kuipen, bassins, leidingen of reservoirs met 1 of meer van deze gassen;
- werken met artikelen die kunnen ontploffen, zoals vuurwerk;
- het besturen van een trekker en het aan- of afkoppelen van aanhangwagens of werktuigen;
- werken met wilde dieren, giftige dieren of andere dieren die gevaar opleveren;
- dieren slachten in een slachthuis;
- eentonig werk doen, waarvoor de werknemer per stuk krijgt betaald;
- aan een machine of lopende band staan waarbij de werknemer niet zelf zijn werktempo kan bepalen.
Jongeren van 16 en 17 jaar met een trekkerrijbewijs mogen met een trekker de openbare weg op.
Verboden werkzaamheden 16- en 17-jarigen
Als je onder de 18 jaar bent, mag je bepaalde werkzaamheden niet doen. Het gaat om werk dat groot gevaar kan opleveren voor je veiligheid en gezondheid. Zo mag je bijvoorbeeld niet werken met giftige stoffen of in een lawaaiige omgeving.
Als je nog geen 18 jaar bent, mag je een aantal werkzaamheden niet uitvoeren. Je mag bijvoorbeeld niet werken met gevaarlijke stoffen of in een lawaaiige omgeving.
Werken met giftige stoffen
Als je jonger bent dan 18 jaar mag je niet werken met stoffen die de volgende eigenschappen hebben:
- giftig;
- sensibiliserend (stoffen – ook wel allergenen genoemd – die bij herhaalde blootstelling kunnen leiden tot overgevoeligheid);
- kankerverwekkend;
- mutageen (stoffen die het DNA blijvend kunnen veranderen);
- schadelijk voor de voortplanting (stoffen die schadelijk zijn voor de vruchtbaarheid of het ongeboren kind).
Werken met bestrijdingsmiddelen
Jongeren mogen bijvoorbeeld niet werken met bestrijdingsmiddelen. Is een gewas met bestrijdingsmiddelen bespoten, dan mogen jongeren 14 dagen niet met dit gewas in aanraking komen. Ook mogen jongeren niet werken met of aan kuipen, bassins, leidingen of reservoirs met daarin 1 of meer giftige stoffen, zoals bestrijdingsmiddelen.
Op de verpakking van de stoffen horen gevaarsaanduidingen te staan.
Werken met bestrijdingsmiddelen
Je mag bijvoorbeeld niet werken met bestrijdingsmiddelen. Is een gewas met bestrijdingsmiddelen bespoten, dan mag je 14 dagen niet met dit gewas in aanraking komen. Ook mag je niet werken met of aan kuipen, bassins, leidingen of reservoirs met daarin 1 of meer giftige stoffen, zoals bestrijdingsmiddelen.
Op de verpakking van de stoffen horen gevaarsaanduidingen te staan.
Werken met gevaarlijke stoffen, virussen of bacteriën
Als je nog geen 18 jaar bent, mag je niet werken met:
- stoffen die zich in het lichaam ophopen of slecht zijn voor de gezondheid;
- biologische agentia (virussen, bacteriën die ernstige ziekten bij mensen kunnen veroorzaken).
Ook voor deze stoffen geldt dat jongeren niet mogen werken met of aan kuipen, bassins, leidingen of reservoirs met daarin een of meer gevaarlijke stoffen.
Op de verpakking van gevaarlijke stoffen horen gevaarsaanduidingen te staan.
Werken onder overdruk
Als je jonger bent dan de 18 jaar mag je niet werken onder overdruk. Je mag dus niet duiken, werken in een caisson of in afgesloten ruimten.
Werken met straling
Als je jonger bent dan de 18 jaar mag je niet werken met toestellen die schadelijke niet-ioniserende elektromagnetische straling kunnen uitzenden. Voorbeelden zijn seal-apparatuur, lasers en radarinstallaties.
Werken op plekken met lawaai
Als je jonger bent dan de 18 jaar mag je niet werken op lawaaiige plekken. De dagelijkse blootstelling aan lawaai moet gemiddeld lager zijn dan 85 decibel. Ook met gehoorbeschermers mag het geluid deze grens niet bereiken.
Werken met trillingen
Als je jonger bent dan de 18 jaar mag je niet werken met apparatuur die zo trilt dat je gezondheid gevaar loopt.
Nachtarbeid
Als je jonger bent dan de 18 jaar bent mag je niet werken tussen 23.00 en 06.00 uur. Uitzonderingen zijn:
- bij oefeningen van Defensie;
- voor leerlingen in de binnenvaart;
- voor leerling-broodbakkers en leerling-banketbakkers;
- leerlingen in het bakkersbedrijf mogen om 04.00 uur ‘s nachts beginnen als dat nodig is voor hun opleiding.
Ouders en werkgever zijn verantwoordelijk
Je werkgever én je ouders of verzorgers zijn beiden verantwoordelijk voor de naleving van de regels voor kinderarbeid en jeugdarbeid. De Inspectie SZW kan hun een boete opleggen als deze regels niet worden nageleefd. Werkgever en ouders kunnen beiden strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld.
Als je 16 of 17 bent, mag je gemiddeld 40 uur per week werken. De tijd die je op school bent telt ook mee als arbeidstijd. Je mag niet ‘s nachts werken, oproepdiensten doen of overwerken. Ook heb je recht op extra rusttijden.
Werktijden jongeren van 16 en 17 jaar
| Maximum arbeidstijd per | Jongeren van 16 en 17 jaar |
|---|---|
| dienst | 9 uur |
| week | 45 uur |
| 4 weken | 160 uur (gemiddeld 40 uur per week) |
Schooltijd telt ook mee als arbeidstijd.
Werken op zondag
Je mag alleen op zondag werken als aan de volgende 3 voorwaarden is voldaan.
- De aard van het werk maakt het nodig om op zondag te werken. Dit moet in het arbeidscontract staan.
- De omstandigheden in het bedrijf maken werken op zondag nodig. Er moet wel overeenstemming zijn met:
- de ondernemingsraad, of
- de personeelsvertegenwoordiging, of
- betrokken werknemers.
- De werknemers moeten individueel toestemmen met werken op zondag.
Per 52 weken moet je als jongere van 16 of 17 jaar minstens 13 zondagen vrij hebben. Je mag alleen minder zondagen per jaar vrij zijn als dat in een collectief overleg is afgesproken.
Als je 16 of 17 bent en meer dan 4,5 uur werkt, dan heb je recht op een half uur pauze. Ook heb je recht op extra rusttijden.
Rusttijden jongeren van 16 en 17 jaar
| Rusttijden | Jongeren van 16 en 17 jaar |
|---|---|
| Minimum dagelijkse rust | 12 uur |
| In elk geval tussen | 23.00 – 06.00 uur |
| Wekelijkse rust | 36 uur per periode van 7 x 24 uur |
| Aaneengesloten pauze bij werktijd van meer dan 4,5 uur | half uur |
Pauzes
Jongeren kunnen 2 pauzes van minimaal 15 minuten hebben in plaats van 1 pauze van een half uur. Deze afspraak staat dan in een collectieve regeling.
Als je vakantiewerk doet of een bijbaantje hebt, moet je in ieder geval het minimumloon verdienen. Of meer, als je dat met je werkgever hebt afgesproken. Hoe hoog het minimumloon is, hangt af van je leeftijd. Ben je jonger dan 15 jaar, dan geldt er nog geen minimumloon voor jou.
Minimumjeugdloon
Je kunt zelf berekenen hoeveel het minimumloon voor jou is. Dit is het loon dat je minimaal moet krijgen. Het is een bruto bedrag waar nog belastingen en premies vanaf gaan.
Ben je 13 of 14 jaar? Dan geldt er geen officieel minimumloon. Probeer met je werkgever ongeveer het bedrag voor 15-jarigen af te spreken.
Bruto salaris
Op je loonstrookje staat hoeveel salaris je krijgt. En wat het minimumloon voor jouw leeftijd is. Het salaris dat je op je bankrekening krijgt is meestal minder dan wat op je loonstrook staat. Want je werkgever moet nog belastingen betalen over je brutoloon. Je houdt dus een lager bedrag over: het nettoloon.
Geld terugvragen van Belastingdienst
Waarschijnlijk is er meer belasting op je salaris ingehouden dan je eigenlijk hoeft te betalen. Dit geld kun je terugvragen van de Belastingdienst.
Vakantiewerk en kinderbijslag
Als je jonger bent dan 16, maakt het voor de kinderbijslag niet uit hoeveel je verdient met vakantiewerk. Maar vanaf je 16e kan het voor de kinderbijslag wel uitmaken wat je verdient.
Bron: rijksoverheid.nl
