Als je 15 jaar bent mag je zelfstandig licht, niet-industrieel werk doen. Bijvoorbeeld vakken vullen in een supermarkt of reclamedrukwerk bezorgen. Er zijn ook werkzaamheden die je als 15-jarige niet mag doen. Zoals achter de kassa werken of te zware dingen tillen.
Licht, niet-industrieel werk 15-jarigen
Als je 15 jaar bent, mag je licht, niet-industrieel werk doen:
- Je mag lichte werkzaamheden in een winkel doen. Bijvoorbeeld vakken vullen of helpen bij het inpakken.
- Je mag lichte werkzaamheden in de landbouw verrichten. Zoals groenten en fruit plukken, lichte oogstwerkzaamheden of kleine dieren voeren.
- Je mag avondkranten en reclamedrukwerk bezorgen. Voor het bezorgen van ochtendkranten gelden extra regels.
- Je mag lichte werkzaamheden op een manege, een camping of in een speeltuin doen. Andere voorbeelden zijn in een pretpark, een bowlingcentrum of in een museum.
- Je mag (hulp)werkzaamheden in de horeca uitvoeren. Zoals helpen bij de bediening in een kantine of restaurant. Als er alcohol wordt geschonken, mag je daar als 15 jarige niet werken. Dit staat in de Drank – en Horecawet. De gemeenten zien daarop toe. Heb je vragen hierover? Neem dan contact op met de gemeente.
- Je mag meewerken aan een uitvoering. Bijvoorbeeld een modeshow lopen, toneelspelen of in een reclamespotje spelen.
Niet-industrieel werk betekent dat de kinderen niet mogen werken in een fabriek of met (of bij) machines.
Verboden werkzaamheden 15-jarigen
Als je 15 jaar bent, mag je niet:
- werken in een fabriek;
- werken met of in de omgeving van machines;
- werken met gevaarlijke en/of giftige stoffen;
- dingen tillen die zwaarder zijn dan 10 kilo;
- dingen duwen of trekken van meer dan 20 kilo;
- achter de kassa werken;
- vrachtwagens laden of lossen;
- werken in de horeca als daar alcohol wordt geserveerd.
Als je 15 jaar bent, mag je uiteraard ook niet:
- het werk doen dat verboden is voor jongeren tot 18 jaar;
- het werk doen die jongeren van 16 en 17 jaar alleen onder deskundig toezicht mogen uitvoeren.
Als je nog geen 18 jaar bent, mag je een aantal werkzaamheden niet uitvoeren. Je mag bijvoorbeeld niet werken met gevaarlijke stoffen of in een lawaaiige omgeving.
Werken met giftige stoffen
Als je jonger bent dan 18 jaar mag je niet werken met stoffen die de volgende eigenschappen hebben:
- giftig;
- sensibiliserend (stoffen – ook wel allergenen genoemd – die bij herhaalde blootstelling kunnen leiden tot overgevoeligheid);
- kankerverwekkend;
- mutageen (stoffen die het DNA blijvend kunnen veranderen);
- schadelijk voor de voortplanting (stoffen die schadelijk zijn voor de vruchtbaarheid of het ongeboren kind).
Werken met bestrijdingsmiddelen
Jongeren mogen bijvoorbeeld niet werken met bestrijdingsmiddelen. Is een gewas met bestrijdingsmiddelen bespoten, dan mogen jongeren 14 dagen niet met dit gewas in aanraking komen. Ook mogen jongeren niet werken met of aan kuipen, bassins, leidingen of reservoirs met daarin 1 of meer giftige stoffen, zoals bestrijdingsmiddelen.
Op de verpakking van de stoffen horen gevaarsaanduidingen te staan.
Werken met bestrijdingsmiddelen
Je mag bijvoorbeeld niet werken met bestrijdingsmiddelen. Is een gewas met bestrijdingsmiddelen bespoten, dan mag je 14 dagen niet met dit gewas in aanraking komen. Ook mag je niet werken met of aan kuipen, bassins, leidingen of reservoirs met daarin 1 of meer giftige stoffen, zoals bestrijdingsmiddelen.
Op de verpakking van de stoffen horen gevaarsaanduidingen te staan.
Werken met gevaarlijke stoffen, virussen of bacteriën
Als je nog geen 18 jaar bent, mag je niet werken met:
- stoffen die zich in het lichaam ophopen of slecht zijn voor de gezondheid;
- biologische agentia (virussen, bacteriën die ernstige ziekten bij mensen kunnen veroorzaken).
Ook voor deze stoffen geldt dat jongeren niet mogen werken met of aan kuipen, bassins, leidingen of reservoirs met daarin een of meer gevaarlijke stoffen.
Op de verpakking van gevaarlijke stoffen horen gevaarsaanduidingen te staan.
Werken onder overdruk
Als je jonger bent dan de 18 jaar mag je niet werken onder overdruk. Je mag dus niet duiken, werken in een caisson of in afgesloten ruimten.
Werken met straling
Als je jonger bent dan de 18 jaar mag je niet werken met toestellen die schadelijke niet-ioniserende elektromagnetische straling kunnen uitzenden. Voorbeelden zijn seal-apparatuur, lasers en radarinstallaties.
Werken op plekken met lawaai
Als je jonger bent dan de 18 jaar mag je niet werken op lawaaiige plekken. De dagelijkse blootstelling aan lawaai moet gemiddeld lager zijn dan 85 decibel. Ook met gehoorbeschermers mag het geluid deze grens niet bereiken.
Werken met trillingen
Als je jonger bent dan de 18 jaar mag je niet werken met apparatuur die zo trilt dat je gezondheid gevaar loopt.
Nachtarbeid
Als je jonger bent dan de 18 jaar bent mag je niet werken tussen 23.00 en 06.00 uur. Uitzonderingen zijn:
- bij oefeningen van Defensie;
- voor leerlingen in de binnenvaart;
- voor leerling-broodbakkers en leerling-banketbakkers;
- leerlingen in het bakkersbedrijf mogen om 04.00 uur ‘s nachts beginnen als dat nodig is voor hun opleiding.
Ouders en werkgever zijn verantwoordelijk
Je werkgever én je ouders of verzorgers zijn beiden verantwoordelijk voor de naleving van de regels voor kinderarbeid en jeugdarbeid. De Inspectie SZW kan hun een boete opleggen als deze regels niet worden nageleefd. Werkgever en ouders kunnen beiden strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld.
Als je 15 jaar bent, mag je buiten schooltijd en in de vakanties werken. Maar je moet je wel houden aan de regels voor werktijden en rusttijden. Onder voorwaarden mag je op zondag werken. Ben je 15 jaar en heb je volledige of gedeeltelijke vrijstelling van de leerplicht, dan gelden aparte regels. Je mag dan ook tijdens (een deel van de) schooltijd werken.
Werktijden kinderen van 15 jaar
Kinderen van 15 mogen maximaal 5 dagen per week werken. Je mag per dag of week maar een maximum aantal uren werken. Daarbij maakt het verschil of je leerplichtig bent of (gedeeltelijk) bent vrijgesteld van leerplicht.
| Maximum aantal werkuren per dag of week | Uren |
|---|---|
| Per schooldag | 2 uur |
| Per niet-schooldag en vakantiedag | 8 uur |
| Per schoolweek | 12 uur |
| Per vakantieweek | 40 uur |
| Maximale werktijd per dag of week | Uren |
|---|---|
| Per dag (inclusief schooltijd) | 8 uur |
| Per week (inclusief schooltijd) | 40 uur |
Tijd op school telt ook als werktijd
Ben je 15 jaar en heb je (gedeeltelijke) vrijstelling van de leerplicht? Dan telt de tijd dat je op school bent ook mee als arbeidstijd.
Werken tijdens vakantieweken
Als je 15 jaar bent, mag je 6 vakantieweken per jaar werken. Daarvan mogen je maximaal 4 aaneengesloten weken werken.
Rust en pauze kinderen van 15 jaar
Ben je 15 jaar? Dan heb je recht op een minimum aantal uren onafgebroken rust per dag. Je hebt recht op een pauze als je langer dan 4,5 uur op een dag werkt.
| rust en pauze | leerplichtige kinderen | kinderen zonder leerplicht |
|---|---|---|
| Minimum aantal uren rust per dag | 12 uur | 12 uur |
| In elk geval tussen | 19.00 – 7.00 uur | 19.00 – 7.00 uur |
| In vakanties tussen | 21.00 – 7.00 uur | 21.00 – 7.00 uur |
| Aaneengesloten pauze bij werktijd > 4,5 uur | 30 minuten | 30 minuten |
Voorwaarden werken op zondag
Als 15 jarige mag je alleen op zondag werken als:
- het soort werk het nodig maakt en het in het arbeidscontract staat;
- het door de bedrijfsomstandigheden nodig is en er overeenstemming is met de ondernemingsraad, de personeelsvertegenwoordiging of met de 15-jarige;
- je ouders of verzorgers uitdrukkelijk toestemming hebben gegeven.
Verder gelden voor werken op zondag de volgende voorwaarden:
- ten minste 5 vrije zondagen per 16 weken;
- als je op zondag werkt, is de zaterdag ervoor een vrije dag.
Als je 13 jaar of ouder bent, mag je meewerken aan uitvoeringen. Bijvoorbeeld aan een reclamespot of een optreden in het theater. Je hebt geen ontheffing van de Inspectie SZW nodig. Je moet wel begeleiding krijgen van een deskundige. Voor kinderen van 13, 14 en 15 jaar gelden aparte regels, zoals maximale werktijden en rusttijden.
Maximale werktijden kinderen bij uitvoeringen
| Maximale arbeidstijd per | Kinderen van 13 en 14 jaar | Kinderen van 15 jaar |
|---|---|---|
| Schooldag | 7 uur | 8 uur |
| Niet-schooldag | 7 uur | 8 uur |
| Vakantiedag | 7 uur | 8 uur |
| Schoolweek | 12 uur | 12 uur |
| Vakantieweek | 35 uur | 40 uur |
Pauzes, wachttijd en repetities ook werktijd
Op schooldagen tellen pauzes en wachttijden tijdens een uitvoering als werktijd. Ook repetities tellen op schooldagen als arbeidstijd.
Werken tijdens vakantieweken
Als je 13 of 14 jaar bent, mag je per jaar maximaal 4 vakantieweken werken Waarvan 3 weken achter elkaar.
Als je 15 jaar bent, dan mag je per jaar maximaal 6 vakantieweken werken. Waarvan 4 weken achter elkaar.
Maximumaantal uitvoeringen
Ben je 13, 14 of 15 jaar en doe je mee aan een uitvoering? Dan gelden de volgende regels.
Maximumaantal dagen in een leeftijdsjaar voor kinderen van 13 en 14
- in schoolweken: 24 dagen in een leeftijdsjaar met een maximum van 3 dagen per week. Het gaat om de periode waarin het kind 13 of 14 is, en niet om een kalenderjaar;
- in een vakantieweek: maximaal 5 dagen per week, waarvan maximaal 3 dagen tussen 19.00 en 23.00 uur;
- het maximum aantal uitvoeringen is 24 dagen in een leeftijdsjaar. Dit is inclusief het aantal dagen tijdens schoolweken;
- op vakantiedagen tellen de repetities mee voor het maximumaantal dagen in een leeftijdsjaar dat een kind mag werken.
Maximumaantal dagen in een leeftijdsjaar voor kinderen van 15
- in schoolweken: 24 dagen in een leeftijdsjaar met een maximum van 3 dagen per week. Het gaat om de periode waarin het kind 15 is, en niet om een kalenderjaar;
- in een vakantieweek: maximaal 5 dagen per week, waarvan maximaal 3 dagen tussen 19.00 en 23.00 uur.
Repetities
Repetities tellen niet mee voor het aantal dagen dat je per leeftijdsjaar mag werken. Maar worden van de repetities opnamen gemaakt om in het openbaar te vertonen? Dan telt de repetitietijd wel mee voor het maximale aantal dagen dat je mag werken.
Minimale rusttijden kinderen bij uitvoeringen
| Rusttijden | Kinderen van 13 en 14 jaar | Kinderen van 15 jaar |
|---|---|---|
| Minimum onafgebroken dagelijkse rust | 14 uur | 12 uur |
| In elk geval tussen | 23.00 – 08.00 uur | 23.00 – 07.00 uur |
| In vakanties | 23.00 – 07.00 uur | 23.00 – 07.00 uur |
| Aaneengesloten pauze bij werktijd > 4,5 uur | 30 minuten | 30 minuten |
Werken op zondag bij uitvoeringen
Als je 13, 14 of 15 bent, mag je op zondag meewerken aan een uitvoering als:
- het nodig is voor de uitvoering;
- het in de arbeidsovereenkomst tussen je werkgever en je ouders staat;
- je ouders daarvoor toestemming hebben gegeven.
Verder geldt voor werken op zondag:
- minimaal 5 vrije zondagen per 16 weken;
- zondag werken, dan de zaterdag daarvóór vrij;
- repetities tellen niet mee voor het aantal zondagen dat je mag werken. Maar worden van de repetities opnamen gemaakt om in het openbaar te vertonen? Dan telt de repetitietijd wel mee.
Je mag avondkranten en reclamedrukwerk bezorgen als je 15 jaar bent. Hiervoor gelden de normale werktijden en rusttijden voor 15-jarigen. Voor het bezorgen van ochtendkranten gelden bijzondere regels.
Regels voor het bezorgen van ochtendkranten
Wil je als 15 jarige ochtendkranten bezorgen, dan gelden de volgende regels:
- De maximale arbeidstijd per dag is 2 uur.
- De minimale onafgebroken dagelijkse rust is 12 uur, in elk geval tussen 19.00 en 06.00 uur.
- Op zondag kranten bezorgen, dan de zaterdag daarvoor vrij.
Bezorg je kranten vanaf 06.00 uur ‘s ochtends, dan begint de rusttijd de vorige avond om 18.00 uur.
Bezorgovereenkomst
Je werkgever moet een bezorgovereenkomst met je afsluiten. Je ouders of verzorgers moeten de overeenkomst ook ondertekenen.
Als je vakantiewerk doet of een bijbaantje hebt, moet je in ieder geval het minimumloon verdienen. Of meer, als je dat met je werkgever hebt afgesproken. Hoe hoog het minimumloon is, hangt af van je leeftijd. Ben je jonger dan 15 jaar, dan geldt er nog geen minimumloon voor jou.
Minimumjeugdloon
Je kunt zelf berekenen hoeveel het minimumloon voor jou is. Dit is het loon dat je minimaal moet krijgen. Het is een bruto bedrag waar nog belastingen en premies vanaf gaan.
Ben je 13 of 14 jaar? Dan geldt er geen officieel minimumloon. Probeer met je werkgever ongeveer het bedrag voor 15-jarigen af te spreken.
Bruto salaris
Op je loonstrookje staat hoeveel salaris je krijgt. En wat het minimumloon voor jouw leeftijd is. Het salaris dat je op je bankrekening krijgt is meestal minder dan wat op je loonstrook staat. Want je werkgever moet nog belastingen betalen over je brutoloon. Je houdt dus een lager bedrag over: het nettoloon.
Geld terugvragen van Belastingdienst
Waarschijnlijk is er meer belasting op je salaris ingehouden dan je eigenlijk hoeft te betalen. Dit geld kun je terugvragen van de Belastingdienst.
Vakantiewerk en kinderbijslag
Als je jonger bent dan 16, maakt het voor de kinderbijslag niet uit hoeveel je verdient met vakantiewerk. Maar vanaf je 16e kan het voor de kinderbijslag wel uitmaken wat je verdient.
Bron: rijksoverheid.nl
